Tarieven omlaag, vrijstellingen omhoog

De meeste tarieven worden aanzienlijk verlaagd, voor een enkele schijf gaat het tarief iets omhoog. De tariefgroep van 41-68 procent is niet meer van deze tijd en verdwijnt. Het tarief voor partners en kinderen gaat naar 10 procent (tot 125.000 euro) en 20 procent (vanaf 125.000 euro) en voor andere verkrijgers naar 30 en 40 procent. De vrijstelling voor partners gaat omhoog naar 600.000 euro en voor kinderen en kleinkinderen naar 19.000 euro. Voor andere verkrijgers wordt deze verhoogd naar 2.000 euro. Met de nieuwe vrijstellingen betalen veel minder mensen erf- en schenkbelasting dan voorheen. In totaal zullen nog maar ongeveer 500 partners per jaar deze belasting hoeven te betalen. Het aantal betalende kinderen daalt met een kwart.

Schematisch overzicht voorgestelde tariefstructuur (2010)

Tarieven erf- en schenkbelasting   
Deel van de               Tariefgroep 1               Tariefgroep 1A    Tariefgroep 2
belaste verkrijging     (partners en kinderen)   (kleinkinderen)    (overige
                                                                                             verkrijgers)
€ 0 - € 125 000       10%                                18%                   30%
€ 125 000 - hoger    20%                                36%                  40%

Vrijstellingsbedragen erfbelasting  
Partners                                      € 600 000
Kinderen en kleinkinderen            €   19 000
Overige verkrijgers                      €    2 000

Vrijstellingsbedragen schenkbelasting  
Kinderen                                     €      5 000
Kinderen 18 – 35 jaar (eenmalig)  €    24 000
Overige verkrijgers                      €     2 000

Partners
Hoe is het nu
Voor partners bedraagt de vrijstelling van erfbelasting € 532.570. Het tarief loopt op van 5% tot 27% .

Hoe wordt het
De vrijstelling van erfbelasting gaat omhoog naar € 600.000. Het tarief bedraagt maximaal 20%. Tot € 125.000 geldt een tarief van 10%.

Kinderen
Hoe is het nu
Voor kinderen loopt het tarief op van 5 tot 27%. De algemene vrijstelling voor kinderen bedraagt € 10.323 mits de ontvangen erfenis niet meer dan € 27.309 bedraagt.

Hoe wordt het
De vrijstelling voor de erfbelasting wordt € 19.000. Vanaf 2010 bedraagt het tarief voor kinderen maximaal 20%. Tot een schenking of erfenis van € 125.000 bedraagt het tarief 10%.  

Kleinkinderen
Hoe is het nu
Voor kleinkinderen geldt een vrijstelling van erfbelasting van € 10.323 mits ook niet meer dan dat bedrag wordt verkregen. Het tarief varieert tussen de 8 en 43,2%.

Hoe wordt het
De vrijstelling voor de erfbelasting wordt € 19.000. Het tarief bedraagt 18% tot € 125.000, daarboven is het tarief 36%.

Nichten, neven en derden
Hoe is het nu
Het tarief varieert tussen de 41 en 68%. De vrijstelling voor erfbelasting bedraagt € 1.976.

Hoe wordt het
Het tarief bedraagt 30% over de eerste € 125.000. Over het meerdere is 40% verschuldigd. De vrijstelling bedraagt € 2.000.

Artikel 13

Een van de andere wijzigingen betreft artikel 13 van de Successiewet. Op grond van het huidige artikel 13 van de Successiewet wordt een uitkering uit levensverzekering geacht krachtens erfrecht te zijn verkregen, tenzij er niets aan het vermogen van de erflater is onttrokken. Artikel 13 wordt nu zodanig gewijzigd dat een uitkering uit levensverzekering geacht wordt krachtens erfrecht te zijn verkregen voor zover de verkrijging kan worden toegerekend aan een onttrekking aan het vermogen van de erflater.

Op grond van het huidige artikel 13 wordt, bij een echtpaar dat in gemeenschap van goederen is gehuwd, de gehele overlijdensuitkering belast met erfbelasting (afgezien van de partnervrijstelling). Er is voor de uitkering immers “iets” aan het vermogen van de erflater onttrokken. Deze heffing wordt vaak als onredelijk ervaren. Volgens het voorgestelde artikel 13 wordt slechts het deel van de uitkering belast dat kan worden toegerekend aan een onttrekking aan het vermogen van de erflater. In het hiervoor gegeven voorbeeld is de helft van de premies afkomstig uit het vermogen van de erflater zodat onder de voorgestelde bepaling dan ook slechts de helft van de uitkering in de heffing van erfbelasting wordt betrokken. Ook blijft de uitkering buiten de heffing voor zover het recht op de uitkering bij de verkrijger reeds eerder aan de heffing van erf- of schenkbelasting is onderworpen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn indien een lopende polis is vererfd. Ook dit is een versoepeling ten opzichte van de bestaande systematiek.

Een andere wijziging betreft de bestrijding van onwenselijke constructies met levensverzekeringen die op basis van recente Hoge Raad-uitspraken buiten de toepassing van artikel 13 van de Successiewet blijven. Het ging daarbij om gevallen waarin de erflater een overeenkomst van levensverzekering had gesloten met zijn partner en met zijn kinderen waarbij hij gelijktijdig verzekeraar en verzekerde was. Deze opzet leidde er toe dat bij zijn overlijden een uitkering uit levensverzekering aan zijn partner en zijn kinderen werd gedaan uit zijn vermogen. Op grond van de genoemde uitspraak kan een dergelijke uitkering niet op grond van artikel 13 in de belastingheffing worden betrokken, noch op grond van enig ander artikel uit de Successiewet 1956. (zie actueel 08-31). Verwacht kan worden dat, zonder nadere maatregelen, dit een standaardmethode van estateplanning wordt. Daarom wordt voorgesteld dat de premie voor een dergelijke levensverzekering geacht wordt geheel aan het vermogen van de erflater te zijn onttrokken en deze daardoor geheel belast is met erfbelasting.

Beoogde ingangsdatum van de herziene wet is 1 januari 2010.

Noot

Met het budgetneutrale wetsvoorstel wordt beoogd om de Successiewet op verschillende onderdelen te vereenvoudigen. Dat betreft in de eerste plaats het aantal tarieven en de  systematiek van de vrijstellingen. Ook de opzet van de bedrijfsopvolgingsregeling wordt overzichtelijker. In het wetsvoorstel worden nieuwe begrippen zoals erf- en schenkbelasting geïntroduceerd.

Praktisch

Met het gewijzigde artikel 13 wordt de onbillijkheid weggenomen dat als iets aan het vermogen van de erflater is onttrokken de gehele overlijdensuitkering is belast. Dit is met name van belang als er sprake is van gemeenschappelijk vermogen.

De bestaande praktijk inzake premiesplitsing, als er geen sprake is van gemeenschappelijk vermogen, ondergaat geen wijziging.

Bron
Wijziging van de Successiewet 1956 en enige andere belastingwetten, Kamerstukken II 2008-2009, 31930, nr. 2