Skip to main content

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Search form

Jongeren infiltreren pensioenfonds

17 juni 2013

door Redactie | Aegon Blog

Het generatieconflict over pensioen wordt vaak overtrokken, zeggen jongeren. Maar zij willen wel meepraten. Door Lizanne Schipper.

Niet alle jongeren zien pensioen als een ver-van-mijn-bedshow. Toen de jongerenvakbonden van CNV, FNV en MHP de afgelopen jaren deelnemers ronselden voor een serie informatieve bijeenkomsten over het pensioenstelsel, was de animo te groot voor het aantal beschikbare plaatsen. 'Natuurlijk loopt niet iedereen warm voor het onderwerp,' erkent medeorganisator IJmert Muilwijk (28), voorzitter van CNV Jongeren. ‘Maar voor invloed heb je geen hoge cijfers nodig. Een paar frontrunners is genoeg.’

Want het doel van de bijeenkomsten is niet louter informatief. Met een serie van zeven masterclasses worden jongeren klaargestoomd voor een functie bij de pensioenfondsen. Daarnaast voorziet denktank het Pensioenlab, waar zestig jongeren aan meedoen, de gevestigde pensioenwereld op gezette tijden van (ongevraagd) advies. Van de twintig deelnemers aan de eerste ronde masterclasses in 2011 zijn inmiddels vijftien jongeren bij een pensioenfonds aangetreden. Het merendeel zit in de adviserende deelnemingsraad, drie zijn doorgestoomd naar het bestuur. Ook bij ambtenarenfonds ABP zitten nu enkele jongeren in de deelnemingsraad.

Dat jongeren over het pensioenstelsel meepraten is belangrijk, vinden de jongerenvakbonden. ‘De voedingsbodem voor een generatieconflict is er, en we hebben nu nog de mogelijkheid om die strijd te vermijden’, meent Muilwijk. Niet door de verplichte deelname aan pensioenfondsen te schrappen, maar door binnen het bestaande systeem de risico’s voor jongeren te beperken. ‘Wij willen best een beetje solidariteit behouden, maar het moet niet zo zijn dat jong standaard meer betaalt dan oud.’

Solidariteit hoort vooral thuis bij de eerste pensioenpijler, dus de AOW. ‘Die kosten gaan sowieso omhoog. Als jongere ben ik best bereid daarvoor te gaan, gesteld dat de AOW-leeftijd verder omhooggaat en mensen zelf meer zorgkosten gaan betalen. Maar het aanvullende pensioen is eigenbelangpensioen. Dat moet je niet te hard gaan herverdelen.’

Uitstappen

Als de pensioenfondsen onevenredige solidariteit blijven afdwingen, heeft de verplichtstelling volgens de jongeren uiteindelijk geen overlevingskans. Dan stappen zij uit het systeem. Waarom dan niet iedereen de vrijheid geven om zijn eigen pensioenpotje op te bouwen? Simpelweg omdat pensioenfondsen de beste uitvoerders zijn, vindt Muilwijk. ‘Dankzij die gedwongen winkelnering kan een fonds het vermogensbeheer veel goedkoper uitvoeren. Er is massa en er hoeft geen geld naar reclame.’

Bovendien kun je samen beter de klappen opvangen. Idee is dat uitschieters in rendement worden uitgesmeerd over meerdere jaren, zodat er geen pech- of geluksgeneraties ontstaan. Stel dat de dekkingsgraad van een fonds door een beursdip 20% te laag is, dan krijgen gepensioneerden over een periode van vijf jaar 4% minder totdat de dekkingsgraad weer op peil is. Als de rendementen pieken, wordt die meevaller even geleidelijk gedeeld.

Muilwijk: ‘Op dit moment is het volstrekt onduidelijk van wie de overschotten en tekorten zijn. Het slechte nieuws wordt uitgesteld, tekorten worden doorgeschoven. Dat kun je niet eeuwig doen.’ ‘Wat voorop moet staan, is transparantie, helderheid over wat je als pensioendeelnemer kunt verwachten. Gegarandeerde bedragen zitten er niet meer in, dat is jongeren . Maar zij willen niet in het duister tasten over hun pensioeninkomen, zoals nu het geval is. En het verwachte pensioen moet geïndexeerd zijn, dus aangepast aan inflatie. Anders weet je nóg niks.’

Ander belangrijk punt waarvoor de jongeren zich hard maken is de degressieve waardeopbouw van pensioenen. Daarbij betalen jong en oud dezelfde premie, maar bouwen jongeren meer waarde op omdat hun geld langer de tijd heeft om te renderen. ‘Omdat een euro van een jongere meer waard is dan die van een 55-jarige, zou de jongere eigenlijk minder premie moeten betalen’, zegt Muilwijk. ‘Maar dat zou tot oneerlijke concurrentie leiden, omdat ouderen dan veel duurder op de arbeidsmarkt zijn.’

Oplossing is een hogere waardeopbouw aan het begin van de loopbaan, wat ook veel eerlijker is voor jonge werknemers die voor zichzelf beginnen. ‘Zoals het nu is geregeld, heb je dan de hoofdprijs betaald aan pensioenpremie, terwijl je er heel weinig voor terugkrijgt.’

Invloed

'De jongeren willen zich niet alleen uitspreken over het pensioenstelsel, maar ook invloed hebben op de besluitvorming. Een positie bij de pensioenfondsen werkt het beste, maar is wel ‘slow politics’, zegt Muilwijk. En om daar echt iets voor elkaar te krijgen is doortimmerde technische kennis een must. ‘Bij de fondsen zitten mondige gepensioneerden met veel kennis. Je moet van goeden huize komen om die weerwoord te geven. Als jongeren moeten wij het bij wijze van spreken beter snappen dan de voorzitter van het pensioenfonds, anders komen we er niet doorheen. Als je effect wilt hebben moet je er met gestrekt been ingaan.’

‘Uitgedroogde kerstboom’

Jeroen Dejalle, 26: ‘Sinds begin dit jaar zit ik in de deelnemersraad van het ABP, via de Pensioenmasterclass. Gebrek aan interesse bij jongeren is echt geen goede zaak. Ons pensioenstelsel is een uitgedroogde kerstboom waarin we nog wat groene slingers proberen te hangen. Het klopt niet dat ik de schade moet opruimen voor ouderen, terwijl ik zelf uitzicht heb op veel minder pensioen, meer premie betaal en meer risico loop. Maar hoe het dan wel moet? In elk geval moeten deelnemers hun pensioenaanspraak makkelijker kunnen meenemen naar een volgende baan. Een degressieve opbouw past daar ook bij, zodat je niet hoeft in te leveren als je voor jezelf begint.’

‘Meer zekerheid voor ouderen’

Toon Geenen, 24: ‘Als voorzitter van de Jonge Socialisten zit ik niet op de lijn dat ouderen het geld van jongeren afpakken. Voor mensen die nu worden gekort op hun pensioen is het ook heftig. Als door slechte rendementen te weinig wordt opgebouwd, hebben jongeren nog 30 jaar of meer om er iets aan te doen, ouderen niet. Daarom vind ik dat de bandbreedte van jaarlijkse plussen of minnen gekoppeld moet worden aan leeftijd. Als je jong bent, mag er in een jaar zo’n 8% van de opbouw af of bij, maar vanaf 55 jaar worden die minnen en plussen minder zwaar. Ik ben niet voor een degressieve opbouw waarbij jongeren met dezelfde premie meer opbouwen dan ouderen. Dat zet de solidariteit onder druk.’

‘Het gaat nu veel te hard omlaag’

Klaartje de Boer, 27: ‘Tijdens mijn rechtenstudie vond ik pensioenrecht heel leuk. Ik zit er nu tot over mijn oren in, als beleidscoördinator van de vakcentrale MHP. Er worden nu maatregelen genomen die echt inhakken op de pensioenambitie van mensen. Ik ben tegen de verlaging van het opbouwpercentage en de aftopping voor inkomens boven de ton. Maak je een steile carrière, dan ga je er later dus sterker in levensstandaard op achteruit. Het vervelende van zo’n inkomensgrens is ook dat de politiek elk moment die verder kan verlagen. Met deze maatregelen zullen mensen vermoedelijk nog maar een pensioen kunnen sparen van de helft van hun laatste salaris. Het gaat nu veel te hard omlaag.’

Aegon logo
Redactie | Aegon Blog
Aegon biedt wereldwijd zo'n 40 miljoen mensen oplossingen op het gebied van pensioenen, verzekeringen en vermogensbeheer. Omdat we het belangrijk vinden dat je zelf bewust financiële keuzes kunt maken, ontwikkelen we producten die je financieel zelfstandig maken. Met deze blog helpen we je op weg met nieuws en achtergrondinformatie.