Skip to main content

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Search form

Vergrijzing te lijf met nieuwe technologieën

17 maart 2016

door Redactie | Aegon Blog

Autofabrikanten in Duitsland stellen zich in op een vergrijzende bevolking. In de showroom, maar ook op de werkvloer. 

Het traplopen valt zwaar. De gewrichten in mijn benen voelen zo stijf dat alleen al het zetten van de ene voet voor de andere een hele inspanning vergt. Het ergste is nog het gebrekkige zicht. Alleen rechtuit kan ik goed zien, wat het vinden van de volgende trede lastig maakt. ‘En probeer nu eens naar de wc te gaan’, zegt een lachende Angelika Engel, ergonomie-expert bij autofabrikant Ford Europa in Keulen.

Het blijkt een lastige opgave. Ik draag handschoenen die mijn vingers hebben beroofd van hun gebruikelijke tastzin, waardoor het vinden van de juiste knoopsgat vrijwel onmogelijk is. ‘Zo voelt het dus om oud te zijn’, zegt Engel. ‘Het is een ervaring die onze ingenieurs bij Ford Europa goed kennen. Zij trekken regelmatig het zogenoemde Third Age Suit aan om te voelen hoe het is om 30 tot 40 jaar ouder te zijn.’

Ze stappen ermee in de auto en er weer uit. Ze rijden er stukjes mee. Bekijken waar het dashboard voor verbetering vatbaar is. Engel: ‘Het pak is voor jonge ingenieurs een echte eyeopener.’ Ze krijgen er een inkijk mee in hun eigen toekomst en die van de hele maatschappij. Want de hele wereld wordt ouder, niet in de laatste plaats Europa.

Simulatiepak

In de EU is sinds 1990 het aantal 65-plussers opgelopen van 13,9% naar 17,2%. Volgens demografische prognoses van de Europese Commissie zal dit percentage in 2060 verder zijn gestegen tot 30%. Een enorme stijging dus, waar een producent als Ford ernstig rekening mee moet houden.
‘Met behulp van het Third Age Suit hebben we in het ontwerp van auto’s al veel dingen veranderd’, zegt Engel. ‘Wijzigingen die niet alleen ten goede komen aan ouderen. Uiteindelijk heeft iedereen er baat bij.’

Zo kwamen ingenieurs er snel achter dat de achterklep van een traditionele Ford te hoog open zwenkt voor oudere en kleinere mensen. Er moest een oplossing worden bedacht voor de neksteun die voor dezelfde groep mensen het zicht belemmerde. Het stuur en de pedalen werden verstelbaar gemaakt, zodat iedereen er beter mee uit de voeten kan.

Ook aan het Third Age Suit zelf worden geregeld verbeteringen aangebracht. Twee decennia geleden omarmde oud-Ford-manager Richard Parry-Jones als eerste het pak, toen nog in rudimentaire vorm. In de jaren erna is het pak veel professioneler geworden. Het bestaat feitelijk uit meerdere mobiliteitsbeperkende stukken, die ieder op zich verstelbaar zijn om het handicapsniveau te verhogen of verlagen.

De ellebogen, enkels, knieën en onderrug zijn ingepakt in materiaal dat het lopen en opstaan verzwaart. Schouderbanden trekken de rug krom en handschoenen zorgen voor beperkte tastzin en bewegingsvrijheid van polsen en vingers. Daaroverheen komt een rode Ford-overall met een kraag die het moeilijk maakt achterom te kijken. En ten slotte beperken een speciale bril en oordopjes het zicht en het gehoor.

Het pak is inmiddels in bredere kring bekend. In Parijs wordt het gebruikt in een onderzoeksinstituut om te kijken welke problemen ouderen ondervinden bij het doen van  boodschappen. In de VS wordt ermee getest in ziekenhuizen en architectenbureau Hahn & Helten laat zich erdoor inspireren bij bouwtekeningen.

Werkvloer

BMW is eveneens op zoek naar inspiratie. De producent van luxewagens weet net als Ford dat hij auto’s moet bouwen die geschikt zijn voor alle leeftijdsklassen. Maar dat niet alleen. Hij moet ook iets doen voor zijn steeds ouder wordende werknemers.

Duitsland is het snelst vergrijzende land van Europa. Voor BMW betekent dit dat het aantal werknemers boven de 50 stijgt van 25% nu tot ruim 30% in 2020, een trend die daarna alleen maar verder doorzet. ‘We wisten dat we iets moesten doen’, zegt Jochen Frey van BMW. ‘We zijn daarom in 2007 gestart met het pilotproject “Heute für Morgen” in onze fabriek in Dingolfing.’ De pilot begon bij de montageafdeling voor achterassen waar de leeftijd van de betrokken werknemers werd opgevoerd van 39 jaar tot 47 (het verwachte niveau in 2017). Later werden ook andere productieprocessen bij het project betrokken met volgens Frey een grote impact op alle fabrieken van BMW in Duitsland en Oostenrijk.

Jörg Hinsberger, projectleider van Heute für Morgen, is erg enthousiast over de kennis die is opgedaan en de aanpassingen die zijn doorgevoerd. Zoals zwenkbare beeldschermen met grotere letters zodat iedereen ze kan lezen, een loep voor precisiearbeid, ergonomische zitmogelijkheden, fitness­oefeningen en fysiotherapie, liefst nog tijdens werktijd.

‘We hebben inmiddels tienduizend arbeidsplaatsen aangepast op basis van wat we hebben geleerd’, zegt Hinsberger. Bij investeringen in fabrieks­hallen wordt goed nagedacht over de fysieke belasting van de werknemer. We gaan daar nu veel nauwkeuriger mee om dan vroeger. Dat is niet alleen goed voor de gezondheid van oudere werknemers, maar ook voor de jongere werknemers.’

Robot als collega aan lopende band

Mensen op de werkvloer worden steeds ouder en productieprocessen complexer. Voor een groep bedrijven en instituten— waaronder projectleider Profactor en BMW—  is dit reden een nieuw soort ‘low cost robot’ te ontwikkelen.
De Locobot moet vooral dienst gaan doen in de auto-industrie bij de productie van elektrische auto’s. Waarom juist hier? De elektrische auto staat nog in de kinderschoenen. Productieprocessen zijn onderhevig aan grote veranderingen. En dat vraagt om veel flexibiliteit van de ingezette robots, een flexibiliteit die de krachtige en zeer snelle robots die nu worden gebruikt  helaas niet bieden.

De Locobot wordt ontworpen als ‘een echte collega aan de lopende band’, zegt Christian Wögerer van Profactor. Zo kan de robot helpen bij het optillen van accu’s of stukjes rijden met zware spullen. Hij wordt makkelijk bedienbaar, herprogrammeerbaar en veel goedkoper. Een beetje industriële robot kost snel ruim €400.000. De prijs voor een Locobot komt volgens Wögerer op maximaal €70.000.
Hoofdsponsor Audi moet wel nog even wachten voor het de nieuwe robot in kan zetten. Het kan volgens Wögerer nog ‘drie tot vier jaar’ duren voordat de Locobot echt doorbreekt als ‘Personal Assistent’.

Roboknuffel voor  dementenzorg

Hij roept zachtjes om zijn moeder, kijkt je aan met grote donkere ogen en voelt zacht en warm aan. De 57 cm lange en 2,7 kilo zware zeehondenrobot Paro was al jaren een succes in moederland Japan, maar breekt inmiddels ook door in steeds meer Nederlandse en Duitse verzorgingshuizen.
De robbenbaby  kan demente ouderen voorzien in de emotionele behoeftes, iets waar het het verplegend personeel vaak niet aan toekomt. Daar komt bij dat hij bacterievrij is, onvermoeibaar en nooit chagrijnig. Ideaal dus voor het vaak overbelaste personeel van bejaardenhuizen.
Tegenstanders zijn er ook. Zij vinden het een riskant fenomeen als mensen vervangen worden door zorgrobots zoals Paro. Dat de verzorgingshuizen hier geen boodschap aan hebben, blijkt uit de cijfers. In Duitsland hebben rond de 50 verzorgingshuizen een of meerdere Paro’s in huis. Daarnaast zijn er minstens evenveel die er een in bruikleen hebben. In Nederland zijn er sinds 2010 circa 85 verkocht door Focal Meditech, dat de exclusieve verkooprechten heeft.

Dit artikel verscheen eerder in FD Morgen, een speciale uitgave van het Financieel Dagblad in samenwerking met Aegon

Aegon logo
Redactie | Aegon Blog
Aegon biedt wereldwijd zo'n 40 miljoen mensen oplossingen op het gebied van pensioenen, verzekeringen en vermogensbeheer. Omdat we het belangrijk vinden dat je zelf bewust financiële keuzes kunt maken, ontwikkelen we producten die je financieel zelfstandig maken. Met deze blog helpen we je op weg met nieuws en achtergrondinformatie.