Skip to main content

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Search form

FATCA: Amerikanen geweigerd als klanten bij banken en verzekeraars

26 augustus 2015

Staatssecretaris Wiebes van Financiën beantwoordde vragen van de Tweede Kamer over het Verdrag tussen Nederland en de VS tot de tenuitvoerlegging van de Foreign Account Tax Compliance Act (het FATCA-verdrag). Wiebes gaf zijn mening over de situatie dat US Persons vaak geen financiële producten kunnen afsluiten.

Wat is FATCA ook al weer?

De Amerikaanse wet Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) heeft als doel belastingontduiking door Amerikanen te voorkomen. Deze wet verplicht financiële instellingen uit de hele wereld om gegevens over  rekeninghouders met de Amerikaanse nationaliteit te verstrekken aan de belastingdienst (IRS) van de Verenigde Staten. Financiële instellingen in Nederland verstrekken deze gegevens niet rechtstreeks aan de IRS maar doen dat via de Nederlandse belastingdienst. FATCA is van toepassing op levensverzekeringen en bancaire- en beleggingsproducten. Pensioen-, lijfrente- en schadeverzekeringen zijn uitgesloten.

Zowel bestaande als nieuwe klanten van financiële instellingen én natuurlijke en rechtspersonen vallen onder de reikwijdte van FATCA. Een Amerikaans staatsburger is belastingplichtig in de VS (hij is dan een zogenoemd ‘US Person’). Maar ook in andere gevallen kan een particulier een US Person zijn. Soms is een dubbele nationaliteit mogelijk. Zie voor meer informatie de website van de IRS.

US Persons kunnen vaak geen financiële producten afsluiten

Vanwege FATCA moesten Nederlandse financiële instellingen een systeem invoeren dat identificatie van Amerikaanse cliënten mogelijk maakt. In het aanvraagproces vragen de meeste banken en verzekeraars de klant (particulier en zakelijk) of hij belastingplichtig is in de VS. Wanneer de klant dit bevestigt dan kan hij  bank- en beleggingsrekeningen, unit linked verzekeringen en verzekeringen met een contante waarde (zoals verzekeringen bij leven of overlijden, met restitutie, contraverzekeringen,  (tijdelijke) kapitaalverzekering bij overlijden etc.) veelal niet afsluiten. Hierover stelden partijen in de Tweede Kamer vragen aan de staatssecretaris van Financiën. 

Wiebes vroeg aan Autoriteit Financiële Markten (AFM) naar haar bekendheid met deze problematiek. De AFM ontving sinds 2011 in totaal acht meldingen van consumenten over de opschorting of beëindiging van dienstverlening aan Nederlandse ingezetenen met (ook) de Amerikaanse nationaliteit. Deze meldingen vormden voor de AFM geen aanleiding verder onderzoek te doen. Daarvoor zijn er meerdere redenen. De contractuele relatie tussen een financiële instelling en een cliënt, en de eventuele beëindiging daarvan, is een privaatrechtelijke relatie. Daaruit volgen de zorgplicht en de contractuele afspraken. Pas  als een cliënt vindt dat opzegging  in strijd is met de zorgplicht en/of contractuele afspraken kan hij een klacht indienen bij de financiële instelling. Bij een negatief resultaat kan hij zich wenden tot het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (het KiFID). Daarnaast beoordeelt de AFM niet of er sprake is van discriminatie. Dit doet het College voor de Rechten van de Mens. Volgens de AFM bleek niet dat dat er sprake was van onzorgvuldige dienstverlening. Er zijn geen nieuwe ontwikkelingen geweest die ervoor zorgen dat de AFM nu wel reden ziet tot het doen van verder onderzoek naar de klachten. Volgens de AFM zijn er geen andere problemen gesignaleerd bij de uitvoering van de FATCA-wetgeving. 

Betere informatieverstrekking aan Nederlanders met dubbele nationaliteit?

De VS kennen een belastingsysteem waarbij mensen met een Amerikaans staatsburgerschap in de VS fiscale verplichtingen hebben, ook al hebben zij verder geen enkele band met de VS. Dat geldt ook voor Nederlanders met een dubbele nationaliteit. Wiebes begrijpt dat deze Nederlanders  moeite kunnen hebben om in de VS aan de fiscale verplichtingen te voldoen. Bijvoorbeeld omdat het lastig is een Amerikaans BSN-nummer te verkrijgen. Hij benadrukt dat het de verantwoordelijkheid van de belastingplichtige zelf is en blijft om in de VS, of in elk ander land, aan de fiscale verplichtingen te voldoen. Wel gaat Wiebes onderzoeken of een aantal veel voorkomende problemen met aanvullende informatievoorziening kan worden opgelost, waardoor deze groep Nederlanders beter aan Amerikaanse fiscale verplichtingen kunnen voldoen.

Conclusie

De Amerikaanse fiscale regelgeving is bijzonder. In vrijwel alle andere gevallen moet de belastingplichtige in zijn woonland belasting over zijn wereldinkomen betalen. In de VS is dat anders: als US Person moet je (vrijwel) altijd belastingaangifte in de VS doen, ook al woon je in een ander land. Het verdrag Nederland-Verenigde Staten bepaalt echter dat loon in beginsel belast wordt in de woonstaat van de belastingplichtige. Datzelfde geldt voor pensioen- en lijfrente-uitkeringen. 

Het is de vraag of gevolgen van de implementatie van FATCA door Amerikanen in Nederland gewaardeerd wordt. Want zij kunnen door FACTA niet of erg moeilijk nog levensverzekeringen afsluiten of bankrekeningen openen. Of dat nu de bedoeling van de Amerikaanse wetgever is geweest?

Het Amerikaanse initiatief vindt ondertussen internationaal navolging. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) stelt regels op voor internationale gegevensuitwisseling. 
Voor het beleid van Aegon met betrekking voor FATCA: kijk hier

 

Auteur:  Erik Schouten, internationaal adviseur AEGON Adfis

Bronnen: 

Brief van staatssecretaris Wiebes aan de Tweede Kamer, Fiscale moties en toezeggingen Tweede Kamer, 1 juni 2015

  • Brief van staatssecretaris Wiebes aan de Tweede Kamer over  vragen en opmerkingen op de brief van 1 juni 2015, 25 augustus 2015