Skip to main content

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Search form

Hoe staat het met het pensioen van de DGA?

28 juli 2015

De wijzigingen en wijzigingsplannen voor pensioenen volgen elkaar nog steeds in snel tempo op. Ook met betrekking tot het pensioen van de DGA. Het pensioen van de DGA is ook vaak onderwerp van jurisprudentie. Weet u nog wat de status is van al die plannen en de gevolgen van de jurisprudentie? En wanneer de wijzigingen ingaan of (misschien al) zijn ingegaan? In dit bericht gaan wij in op het pensioen van de DGA. 

Waardering pensioen eigen beheer 

BV ’s hebben vanaf 2014 te maken met drie waarderingsmethoden, te weten:

  • fiscale waardering;
  • waardering volgens marktwaarde; 
  • waardering volgens principes RJ.

 

Volgens de Raad voor Jaarverslaggeving (RJ) moeten BV ’s  vanaf 1 januari 2014 pensioenverplichtingen waarderen op basis van de waarde in het economisch verkeer. In ons bericht van 17 februari 2014 schreven wij hierover. De BV moet waarderen op basis van het principe van “de beste schatting”. Wat betreft de toe te passen rekenrente heeft de RJ bepaald dat deze gebaseerd moet zijn op de marktrente op hoogwaardige bedrijfsobligaties die geldt op de balansdatum.

Volgens de belastingdienst moet de BV bij de dividendcheck uitgaan van de(hogere) marktwaarde en niet van de RJ-waardering. Dit geldt ook bij echtscheiding en herverzekering van de aanspraken. Voor de fiscale balans, die de basis vormt voor de aangifte vennootschapsbelasting, moet worden uitgegaan van de fiscale waardering. 

Het verschil in waardering van de pensioenverplichting levert onder meer knelpunten op wanneer een BV dividend wil uitkeren of wanneer de directeur-grootaandeelhouder gaat scheiden. Waarover later in dit bericht meer. Die knelpunten, plus het feit dat de belastingdienst relatief veel energie steekt in een kleine groep belastingplichtigen, waren voor het ministerie van Financiën aanleiding om te zoeken naar een oplossing.

Exit pensioen in eigen beheer; start OBR of OSEB? 

Op 1 juli stuurde Staatssecretaris Wiebes zijn oplossingsrichtingen voor pensioen in eigen beheer aan de Tweede Kamer. Volgens Wiebes kan pensioen in eigen beheer het beste vervangen worden door een Oudedagsbestemmingsreserve (OBR) of Oudedagssparen in eigen beheer (OSEB). Zie ons bericht van 2 juli 2015. 

Het specifieke verschil tussen OBR en OSEB is dat in de opbouwfase bij de OSEB  sprake is van een verplichting van de BV en bij de OBR niet. Bij de OBR of de OSEB kan de BV jaarlijks een bedrag toevoegen aan de verplichting die uiterlijk op de AOW-ingangsdatum moet worden omgezet in een levenslange lijfrente. Bij de OSEB wordt de voorziening jaarlijks opgerent. Bij de OBR gebeurt dit in de opbouwfase niet. Als op de AOW-ingangsdatum geen lijfrente wordt aangekocht krijgt de BV of de DGA een boete. 

In het kader van het overgangsrecht kunnen BV ’s bestaande pensioenvoorziening in eigen beheer zonder heffing van loon- en/of vennootschapsbelasting omzetten in een OBR of OSEB. Het saldo van de OBR en OSEB is bij omzetting gelijk aan de fiscale waarde van de pensioenverplichting. In feite betekent dit dat de pensioenaanspraken op het moment van omzetting naar een OBR of OSEB worden afgestempeld tot de fiscale waarde. Dit vereist instemming van de DGA en zijn partner. 

Het is ook mogelijk de bestaande aanspraken in eigen beheer te handhaven. Deze worden dan bevroren. Dit betekent wel dat de deze in de toekomst steeds actuarieel moeten worden gewaardeerd. Hiervoor blijft het verschil tussen fiscale- en commerciële waardering bestaan.

Over de inhoud van de oplossingsvarianten en de invoeringstermijn gaat de Staatssecretaris op 24 september 2015 in debat met de Tweede Kamer. Pas daarna volgt eventueel een wetsvoorstel. Het is maar de vraag of Wiebes de beoogde ingangsdatum van 1 januari 20016 haalt. 

Echtscheiding

De Hoge Raad vindt een eis tot afstorting van het te verevenen DGA-pensioen redelijk en billijk. Uit jurisprudentie blijkt dat het verzoek tot afstorting niet hoeft te worden gehonoreerd als daardoor de continuïteit van de onderneming van de BV in gevaar komt. Zie bijvoorbeeld ons bericht van 21 augustus 2014. En volgens het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in zijn uitspraak van 14-08-2014 moeten, als het verzoek tot afstorting niet kan worden ingewilligd, de DGA en/of de BV op een andere manier zekerheden geven aan de ex-partner ter nakoming van de pensioenverplichting. Zie ons bericht van 15 oktober 2014. 

Extern eigen beheer 

Als een BV de pensioenverplichting in eigen beheer overdraagt aan een Pensioen BV spreken we van extern eigen beheer. Extern eigen beheer leidt tot verschillende complicaties. Zeker als de pensioenaanspraken geïndexeerd zijn. Doordat de overdracht plaatsvindt tegen marktwaarde maakt de Werk BV een fiscaal verlies. De Pensioen BV daar en tegen maakt een fiscale winst. Deze is gelijk aan het fiscale verlies in de Werk BV. De Werk BV mag de lasten voor de indexatie niet aftrekken bij overdracht van de verplichting maar pas als de stijgingen van lonen en/of prijzen zich voordoen. In de jurisprudentie werd het standpunt dat de Staatssecretaris eerder al aangaf in het Besluit CCP2008/447M gevolgd. Zie ons bericht van 30 januari 2015.

Geen dividend bij pensioen eigen beheer

Na het uitkeren van dividend moet in de BV voldoende vermogen achterblijven om het pensioen in eigen beheer volledig te kunnen uitbetalen. De BV moet dit voorafgaande aan de uitkering van het dividend toetsen. Voor de dividendcheck moet de pensioenverplichting gewaardeerd worden op de marktwaarde Als de BV bij te weinig vermogen toch dividend uitkeert is er volgens de belastingdienst sprake van afkoop van het pensioen. 

De belastingdienst stelt zelfs dat de BV bij de dividendtoets ook rekening moet houden met de verplichtingen bij vooroverlijden van de DGA. Als de BV de verplichtingen bij overlijden niet heeft verzekerd zal in veel gevallen sprake zijn van onvoldoende resterend vermogen. Zie ons bericht van 25 september 2012.

Wet VAP en Wet Witteveen2015

In 2014 ging de pensioenrichtleeftijd omhoog naar 67 jaar (Wet VAP). In 2014 en 2015 (Wet Witteveen-2015) ging het maximale opbouwpercentage voor ouderdoms-, partner- en wezenpensioen omlaag. Door deze wijzigingen van het fiscale kader moesten de meeste DGA ’s hun pensioenregelingen  aanpassen. Daarbij had de DGA keuze uit drie mogelijkheden.

Mogelijke aanpassing pensioenregeling

Wijziging regeling Gevolgen
Eén pensioendatum: 67 jaar

Actuariële verhoging opgebouwde aanspraken (commercieel).  

Excedenten voor verhoging leeftijd en verlaging opbouwpercentage

Eén pensioendatum: 65 jaar 

Lagere opbouwpercentages.     

Excedent voor verlaging opbouwpercentage

Twee pensioendata : 65- en 67 jaar

Diensttijdknip

Waardering verschillende aanspraken

 

Om de regeling aan te passen moest de DGA vóór 1 januari 2014 en 2015 de pensioenovereenkomst wijzigen en dit bevestigen in een Algemene Vergadering van Aandeelhouders (Besluit AVA). Zie ons bericht van 20 november 2013.

Het blijkt dat veel DGAS  ’s met ingang van 2014 of 2015 gestopt zijn met verdere opbouw van het pensioen in eigen beheer. Wil dit het gewenste effect hebben dan moet dit tijdig zijn vastgelegd in de pensioenovereenkomst en Besluit AVA. Tijdig betekent vóór het jaar waarin de DGA gestopt is met verdere opbouw. Zo lang het beëindigen van verdere opbouw niet is vastgelegd en besloten is in de AVA betekent dat dat de pensioenregeling niet is gewijzigd en pensioenopbouw doorgaat. 

Let op: ook het advies om te stoppen met verdere opbouw is een pensioenadvies. Zo’n advies moet voldoende onderbouwd en passend zijn. 

Pensioenleeftijd

In veel pensioenovereenkomsten wordt nog uitgegaan van pensionering op de eerste dag van de maand waarin de DGA de 65 of 67 jarige leeftijd bereikt. Omdat het pensioen dan eerder ingaat dan de pensioenrichtleeftijd van het wettelijke fiscale kader moet het opbouwpercentage worden aangepast. Hiervoor hebben DGA ’s de tijd tot 1 januari 2017. Zie ons bericht van 25 februari 2015.

Auteur: Paul Lavrijssen, adviseur Aegon Adfis

Dit bericht is opgesteld naar de stand van zaken op 28 juli 2015