Overslaan en naar de inhoud gaan

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Zoekveld

Koolmees stuurt brief over pensioencommunicatie naar Tweede Kamer

6 februari 2018

Minister Koolmees van SZW stuurde op 2 februari 2018 een brief aan de Tweede Kamer met zijn voornemens ten aanzien van pensioencommunicatie. De Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars reageren in eerste instantie niet afwijzend, maar vrezen dat het voornemen van Koolmees leidt tot verwarring bij pensioendeelnemers.

Motivaction onderzoek

Op verzoek van het ministerie onderzocht onderzoeksbureau Motivaction de pensioencommunicatie. De onderzoeksdoelstelling daarbij luidde: “Met welke communicatievorm, die deel zal uitmaken van www.mijnpensioenoverzicht.nl, slaagt SZW er het beste in de geformuleerde doelstellingen te realiseren met betrekking tot ‘inzicht in de onzekerheid’, ‘in de effecten van verandering van koopkracht van het pensioen en waarbij de getoonde informatie geen verwarring mag veroorzaken bij de deelnemer?” Het resultaat is het voorstel om te communiceren met een zogenaamde “navigatiemetafoor”. Dat leidt tot het volgende plaatje:

Deze navigatiemetafoor maakt inzichtelijk wat een deelnemer tot nu toe heeft opgebouwd (in het voorbeeld € 950), wat zijn verwacht eindresultaat is als hij tot zijn pensioen dezelfde baan met hetzelfde salaris houdt (in het voorbeeld € 1.920) en wat hij kan verwachten als het economisch meezit (€ 1.980) of tegenzit (€ 1.590).

De brief van Koolmees

Minister Koolmees geeft in zijn brief aan de Tweede Kamer aan dat de communicatie van pensioenuitvoerders naar hun pensioendeelnemers de afgelopen jaren is verbeterd. Dit heeft volgens hem veel te maken met de invoering van de Wet Pensioencommunicatie. Op grond van die wet moet de informatie die pensioenuitvoerders hun deelnemers geven aansluiten op de behoeften van die deelnemers en correct, duidelijk en evenwichtig zijn. Zodat de deelnemer weet hoeveel pensioen hij of zij kan verwachten. Daarbij is het van belang dat de deelnemer kan nagaan of dat voldoende is, zich bewust is van de risico’s van de pensioenvoorziening en daarnaar kan handelen. Koolmees constateert echter ook tegelijkertijd dat deelnemers de afgelopen jaren teleurgesteld zijn geraakt over het – vaak onverwacht – uitblijven van compensatie voor prijsstijgingen. Daarom vindt hij het belangrijk dat deelnemers meer inzicht krijgen in hun te verwachten pensioen en dat het helder is dat het meer of minder kan worden. Daarom wil hij dat het enkele bedrag dat nu op www.mijnpensioenoverzicht.nl wordt getoond als ‘het te bereiken’ pensioen wordt vervangen door drie bedragen zoals weergegeven in de navigatiemetafoor. Die bedragen worden berekend volgens een verwacht, een optimistisch en een pessimistisch scenario. Deze scenariobedragen worden uitgedrukt in euro’s van nu en kunnen worden vergeleken met het huidige netto maandsalaris van de deelnemer wanneer hij dat invult. Zo krijgen deelnemers een goede indruk van de koopkracht van hun verwachte pensioen.

Reacties Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars

De Pensioenfederatie geeft in een eerste reactie aan dat zij en haar leden richting hun deelnemers volstrekt duidelijk willen zijn over het feit dat de hoogte van het toekomstige pensioen onzeker is. Daarnaast willen pensioenfondsen duidelijk maken dat de koopkracht van pensioen mede beïnvloed wordt door de indexatie. Het via de navigatiepijlen overbrengen van deze onzekerheid is volgens de Pensioenfederatie een goede manier. De Pensioenfederatie wijst er echter op dat je in hetzelfde plaatje over onzekerheid niet ook een boodschap kunt communiceren over koopkracht. Uit de brief blijkt dat de minister de boodschap “de hoogte van pensioen is niet zeker” wil combineren met de boodschap “indexatie heeft effect op koopkracht”. De Pensioenfederatie geeft aan dat de pensioensector daardoor gedwongen wordt om met een onduidelijk plaatje te communiceren. De Pensioenfederatie bepleit het handhaven van de huidige manier van informeren; “uw pensioen is wel/niet geïndexeerd en de prijzen zijn zoveel procent gestegen”. Die is volgens de Pensioenfederatie veel duidelijker. Zij wil graag met de minister verder in gesprek over de wijze waarop de doelstellig van de wetgever kan worden bereikt. De Pensioenfederatie maakt zich grote zorgen dat ze wordt gedwongen tot communicatie waarvan we nu al weten dat deze tot verwarring leidt. Daardoor zouden alle inspanningen die tot nu toe zijn verricht om pensioen duidelijk te communiceren naar haar oordeel teniet worden gedaan.

Het Verbond van Verzekeraars deelt de ambitie van de minister om zo goed mogelijk inzicht te bieden in koopkracht en onzekerheden die met pensioenregelingen samenhangen. Het Verbond gaat de voorstellen dan ook goed bekijken. Wel vraagt het zich af of de uitwerking die de minister kiest, met een reeks van lastig te vergelijken bedragen, de deelnemer beter inzicht biedt. Inflatie maakt volgend de Verbondswoordvoerder; “het pensioen niet minder, maar de boodschappen duurder”. Communiceren dat het pensioen lager uitvalt door inflatie kan dus verwarring geven. Bovendien wordt er volgens het Verbond onvoldoende rekening gehouden met pensioenregelingen met harde uitkeringsgaranties die verzekeraars aanbieden. Het Verbond geeft aan graag in overleg te gaan met de minister over hoe dit beter en passender kan worden gemaakt, gebruik makend van inzichten van consumentenonderzoek op dit punt. Want, zo stelt het Verbond; ”Als de deelnemer het niet begrijpt, schieten we ons doel voorbij”.

Commentaar

Na het debacle van de bootjes en de muntjes heeft het voorgestelde plaatje de charme van de eenvoud en duidelijkheid. Maar de crux zit hem natuurlijk in de onderliggende berekeningswijze van de bedragen. Daarbij is – zoals zo vaak – de situatie waarin een pensioenregeling wordt uitgevoerd door een pensioenfonds als (enig) uitgangspunt genomen. Rechtstreeks verzekerde regelingen kunnen niet worden afgestempeld “als het tegenzit”. En verzekeraars voeren ruim 45.000 regelingen uit met meer dan een miljoen deelnemers. Dat is toch iets om rekening mee te houden bij het formuleren van nieuwe wetgeving. Het Verbond wijst daar terecht op.

De zorgen van de Pensioenfederatie en het Verbond over het combineren van meerdere boodschappen zijn, gezien de ervaringen uit het verleden, begrijpelijk. Want, hoe mooi en simpel het plaatje oogt, als de deelnemer het desondanks niet begrijpt, schieten we ons doel inderdaad voorbij. Beide brancheorganisaties geven aan met de minister in gesprek te willen. Daarvan kan het alleen maar beter worden.

Auteur: Herman Kappelle, directeur Aegon Adfis

Bron: Brief van de minister van SZW aan de Tweede Kamer van 2 februari 2018.

Dit bericht is opgesteld naar de stand van zaken op 6 februari 2018.