Skip to main content

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Search form

OESO Pensioenvooruitzichten 2016

9 december 2016

De pensioenregelingen in verschillende OESO‑landen kampen nog steeds met de uitdagingen van een ouder wordende bevolking, de financiële en economische crisis en het economische klimaat gekenmerkt door weinig groei en lage rentevoeten. De OESE onderzocht hoe de pensioenregelingen in de OESO aan deze uitdagingen het hoofd bieden en doet aanbevelingen. 

Beschikbare premieregelingen steeds belangrijker

Pensioenregelingen in OESO-landen verschillen op veel punten. Bijvoorbeeld op het punt of ze verplicht zijn, hoe de uitkeringen worden gefinancierd, wie ze beheert, wat de rol is van de werkgever, wat de band is tussen bijdragen en uitkeringen en wie het risico draagt. Vrijwel alle landen hebben te maken met dezelfde uitdagingen: een ouder wordende bevolking, de financiële en economische crisis en het economische klimaat gekenmerkt door weinig groei en lage rentevoeten. Dit leidt overal tot pensioenhervormingen. In veel landen wordt (op termijn) de rol van pensioenen op basis van het omslagstelsel (zoals onze AOW) kleiner en gaan werknemers meer sparen op basis van kapitaaldekking. Het aandeel van beschikbare premieregelingen neemt toe.

Onderstaande tabel uit het onderzoek laat zien hoe de verhouding tussen staatspensioen (omslagstelsel - PAYG) en kapitaalgedekt bedrijfspensioen (FP = funded pension) in de toekomst zal zijn. Hieruit blijkt dat in Nederland gemiddeld 57% van het pensioeninkomen bestaat uit AOW, 39% uit DB-pensioen en 4% uit DC-pensioen. 

Figuur 1: Average composition of potential pension income at retirement, as a % of total pension income. Source: OECD Pensions Outlook 2016.

De belangrijkste adviezen van de OECD op dit gebied zijn:

  1. Combineer pensioenen op basis van het omslagstelsel met het kapitaaldekkingsstelsel;
  2. Zorg dat staatspensioen, bedrijfspensioen en privépensioen elkaar aanvullen;
  3. Verbeter de inhoud van DC-regelingen.

Nut van de omkeerregel

In de meeste landen geldt de omkeerregel (kort gezegd: de inleg in een pensioenregeling is aftrekbaar of niet belast, de uitkeringen zijn wel belast). Dit belastingvoordeel moedigt mensen aan om voor hun pensioen te sparen. De OESO vergelijkt hoeveel een persoon aan belasting bespaart met een privépensioen in plaats van alternatieve spaarplannen. Het blijkt dat sparen voor een pensioen inderdaad voordeliger is. De omvang van het totale belastingvoordeel verschilt echter.

In plaats van belastingaftrek, geven sommige landen een subsidie op betaalde pensioenpremies. Op deze manier kunnen mensen met een laag inkomen ook profiteren van belastingvoordelen. Dit gebeurt bijvoorbeeld in Duitsland met de Riesterrente. Belastingvoordelen kunnen mensen aanmoedigen langer, maar niet noodzakelijkerwijs meer te sparen. Duidelijke en eenvoudige belastingregels kunnen het vertrouwen van de mensen vergroten, zodat ze vaker en meer aan privépensioenen bijdragen, aldus de OESO.

Financiële advies voor pensioen van groot belang

De OESO adviseert om maatregelen te nemen om belangenconflicten van financieel adviseurs aan te pakken. En om ervoor te zorgen dat consumenten goed financieel advies over hun pensioen krijgen. Als dat betekent dat consumenten vooraf voor advies moeten betalen, kan dat volgens de OESO  de beschikbaarheid en betaalbaarheid van advies verminderen. Vooral voor consumenten met een klein of gemiddeld pensioen. Op technologie gebaseerd advies kan de toegankelijkheid en betaalbaarheid van het advies vergroten. De beleidsmakers moeten er echter voor zorgen dat er consumentenbescherming in alle gevallen hetzelfde is.

Lijfrenten steeds belangrijker

Lijfrenten kunnen een belangrijke rol spelen bij het verminderen van beleggings‑ en langlevenrisico's. Desondanks gaan deze producten en alle bijbehorende garanties ook met uitdagingen gepaard. Veel landen hebben behoefte aan wetgeving die het gebruik van lijfrenten eenvoudiger en aantrekkelijker maken. De steeds grotere complexiteit rond deze producten wijst echter op de behoefte aan goed financieel advies en begrijpelijke productinformatie. Het wettelijke raamwerk moet hierin voorzien, aldus de OESO. 

Vergroten financiële kennis noodzakelijk om goede beslissingen te nemen

Ontoereikende financiële kennis is een grote uitdaging. Mensen zullen immers steeds meer verantwoordelijkheid moeten dragen voor hun inkomen na pensionering. Landen moeten initiatieven voor financieel onderwijs voor pensioenplanning nemen. Overheden en andere stakeholders moeten ervoor zorgen dat informatie over pensioenregelingen, pensioenhervormingen en privépensioenen beschikbaar, duidelijk en niet overweldigend is voor individuele burgers. De informatie over kosten, prestaties, servicekwaliteit, beleggingen en risiconiveau moeten vergelijkbaar en gestandaardiseerd zijn. Informatie over alle pensioensregelingen van individuele burgers moet worden gecombineerd en de pensioenafschriften moeten aangevuld worden met calculators/simulators zodat de impact van de informatie wordt geoptimaliseerd. Er moet een nationale strategie voor financieel onderwijs bestaan om te verzekeren dat mensen algemene financiële vaardigheden kunnen opdoen. Bovendien moeten er praktische hulpmiddelen voor beleidsmakers bestaan, zoals een matrix van behoeften aan financieel onderwijs en middelen die helpen bij het maken van beslissingen over het pensioen, inclusief een checklist. 

Commentaar

De OESE gaat in de Pensioenvooruitzichten 2016 uitgebreid in op de verschillende manieren waarop landen de uitdagingen voor de houdbaarheid van hun pensioensysteem aangaan. De OESO kijkt naar de verschuiving van DB- naar DC-systemen, de invloed van de omkeerregel op de bereidheid van mensen om te sparen voor pensioen en over de kwaliteit en betaalbaarheid van pensioenadvisering. De OESO kijkt ook naar de voordelen van periodieke uitkeringen en de belangrijke rol van financiële educatie. Op al deze terreinen geeft de OESO adviezen en aanbevelingen die de landen kunnen gebruiken in de hervorming van hun pensioensysteem.

Auteur: Erik Schouten, adviseur internationaal pensioen Aegon Adfis

Bron: OECD Pensions Outlook 2016

Dit bericht is opgesteld naar de stand van zaken op 7 december 2016