Overslaan en naar de inhoud gaan

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Pensioenkapitaal gegarandeerd, maar pensioen zelf niet. Pensioenadviseur aansprakelijk

16 augustus 2019

Verlenging van pensioenverzekering. Pensioenadviseur bevestigt desgevraagd dat de in de offerte genoemde bedragen van het eindkapitaal én de levenslange uitkering gegarandeerd zijn. Op pensioeningangsdatum blijkt alleen het pensioenkapitaal gegarandeerd en is de pensioenuitkering veel lager door de gedaalde rente. Pensioenadviseur is aansprakelijk.

Verlenging kapitaalverzekering met pensioenclausule

X had een kapitaalverzekering met pensioenclausule afgesloten bij een pensioenverzekeraar. De expiratiedatum was 1 juni 2009 en het verzekerde kapitaal bedroeg € 266.369. De op de polis geplaatste pensioenclausule voorzag erin dat het per de einddatum bereikte kapitaal uitsluitend kan worden aangewend voor aankoop van pensioen volgens de dan geldende tarieven voor nieuwe verzekeringen. 

X vroeg zijn pensioenadviseur om te onderzoeken of het mogelijk was om de expiratiedatum van zijn pensioenverzekering door te schuiven naar 1 juni 2016. De verzekeraar verstrekt een offerte met een verzekerd kapitaal van € 297.316 op 1 juni 2016. In de offerte staat dat voor dit kapitaal op 1 juni 2016 een ouderdomspensioen ter grootte van € 20.916 per jaar kan worden aangekocht. De verzekeraar vermeldt in de begeleidende brief dat de opgave een indicatie bevat van het te bereiken eindkapitaal en een indicatie van de daarmee aan te kopen pensioenbedragen 

X vraagt zijn pensioenadviseur om een toelichting op de offerte. De pensioenadviseur schrijft hem; “Ingesloten 1 offerte zoals telefonisch besproken. Het betreft hier de pensioenverzekering met polisnummer 00000 die gaat expireren op 01-06-2009 en doorgeschoven moet worden naar 01-06-2016, zoals afgesproken. Het gegarandeerde bedrag dat vrij komt is € 297.3126,11 (zie blad 2). De uitkering is levenslang met een bedrag van € 20.961,59 aan ouderdomspensioen en levenslang weduwepensioen voor een bedrag van € 14.673,11. (…) Bovengenoemde bedragen zijn juist en gegarandeerd.” 

X en zijn werkgever tekenen vervolgens op 21 april 2009 de offerte voor akkoord en de verzekeraar geeft een polis af voor een kapitaalverzekering die wederom is voorzien van een pensioenclausule.

Bedragen op de UPO zijn lager dan in de offerte

In 2012 ontvangt X een Uniform Pensioen Overzicht (UPO) met daarin een overzicht van het bij de verzekeraar opgebouwde pensioen. Daaruit blijkt dat het te verwachten jaarlijkse pensioen ruim 
€ 3.000 lager is dan in de offerte stond. 

X vraagt zijn pensioenadviseur om een toelichting. Deze geeft aan dat het uitkeringsbedrag afhankelijk is van de rekenrente die geldt per de einddatum en de hoogte daarvan pas dan wordt vastgesteld. Hij voegt daar aan toe dat een tussentijdse indicatie, die verzekeraars verplicht zijn af te geven, geen houvast geeft voor de uitkering per einddatum. Uit het UPO 2015 blijkt dat de jaarlijkse pensioenuitkering verder is gezakt naar € 13.853,38. Desgevraagd zegt de pensioenadviseur in een e-mail dat alleen het eindkapitaal is gegarandeerd en de uitkering niet. 

X reageert nog dezelfde dag en laat de pensioenadviseur weten dat deze eerder de uitkering heeft gegarandeerd en dat hij er daarom vanuit gaat dat de uitkering vanaf 1 juni 2016 overeenkomstig die garantie wordt uitbetaald.

X dient klacht in bij de pensioenverzekeraar en sommeert pensioenadviseur garantie na te komen

X dient vervolgens een klacht in bij de pensioenverzekeraar. Deze laat hem weten dat hij geen garantie heeft afgegeven over de hoogte van de pensioenbedragen en verwijst naar de pensioenadviseur voor uitleg van diens brief uit 2009.

De pensioenverzekeraar doet op 1 maart 2016 een indicatieve opgave van de per 1 juni 2016 door X te ontvangen bedragen. Het jaarlijkse ouderdomspensioen is nog verder gezakt naar € 12.779,54.

De advocaat van X sommeert vervolgens de pensioenadviseur om de gegeven garantie na te komen in die zin dat X per 1 juni 2016 recht zal hebben op een levenslang ouderdomspensioen van € 20.961 per jaar. X heeft zijn pensioenkapitaal inmiddels bij de pensioenverzekeraar omgezet in een levenslange uitkering ter grootte van € 12.779 per jaar, overeenkomstig de opgave van 1 maart 2016.

Pensioenadviseur handelde niet zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend adviseur mag worden verwacht

Het Hof Arnhem-Leeuwarden concludeert dat is gebleken dat de verzekeraar de in de brief en de offerte genoemde bedragen niet garandeerde. De pensioenadviseur lichtte X derhalve op het punt van de pensioenuitkeringen verkeerd voor. Het verweer van de pensioenadviseur dat het helemaal niet mogelijk was om de polis zodanig te verlengen dat met het aldus te verkrijgen eindkapitaal aan te kopen pensioenuitkeringen gegarandeerd waren, maakt dit volgens het Hof niet anders. De mededeling van de pensioenadviseur dat de pensioenuitkeringen door de verzekeraar werden gegarandeerd, is dan ook onjuist. 

De pensioenadviseur heeft hiermee niet gehandeld zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend adviseur op het gebied van pensioenverzekeringen mocht worden verwacht door X onjuiste informatie te verstrekken over het gegarandeerd zijn van de pensioenuitkeringen in 2016. Dat maakt volgens het Hof dat sprake is van een tekortkoming van de pensioenadviseur in de nakoming van zijn contractuele verplichtingen jegens X. Voor de daardoor veroorzaakte schade acht het Hof de pensioenadviseur aansprakelijk.

Commentaar

In de meeste gevallen waarin sprake is van tegenvallende resultaten ligt de nadruk op de beleggingsopbrengsten. Daarvan was in dit geval geen sprake omdat het pensioenkapitaal was gegarandeerd. Maar ook andere factoren zoals de levensverwachting en met name de rente hebben grote invloed op de uiteindelijke pensioenuitkering. 

Door de fors gedaalde rente kreeg X voor zijn gegarandeerde pensioenkapitaal een jaarlijks pensioen dat ruim 40% lager was dan hij op basis van de door de pensioenadviseur verstrekte informatie verwachtte. Een redelijk bekwame en redelijk handelende pensioenadviseur had dit moeten weten en zijn klanten hier op moeten wijzen. Nu hij dat niet deed, draait hij op voor de schade. 

Auteur: Herman Kappelle, directeur Aegon Adfis 

Bron: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 9 juli 2019, ECLI:NL:GHARL:2019:5626

Dit bericht is opgesteld naar de stand van zaken op 16 augustus 2019.