Overslaan en naar de inhoud gaan

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Zoekveld

Wijziging arbeidsvoorwaarden op basis van incorporatie beding is tweezijdig

15 januari 2018

Wijziging van arbeidsvoorwaarden na instemming van de OR is op basis van een incorporatiebeding een tweezijdige wijziging. Een zwaarwegend belang is dan niet vereist. Het incorporatiebeding houdt in dat afspraken tussen de werkgever en de ondernemingsraad doorwerken in de individuele arbeidsovereenkomst van de werknemer.

Arbeidsovereenkomst en Arbeidsvoorwaardenreglement

X heeft een arbeidsovereenkomst met Y BV, waarop geen cao van toepassing is. In deze individuele arbeidsovereenkomst staat dat het zogenoemde ‘Arbeidsvoorwaardenreglement’ van toepassing is. In het Arbeidsvoorwaardenreglement staat; “Dit arbeidsvoorwaardenreglement bevat regelingen, die deel uitmaken van de individueel afgesloten arbeidsovereenkomst, en vormen een integraal onderdeel van de overeenkomst.” En; “Door acceptatie van het arbeidsvoorwaardenreglement zijn de werknemers, ook zonder dat een nadere instemming daarvoor nodig is, gebonden aan de in de toekomst tussen Y BV en de OR overeen te komen wijzigingen van het arbeidsvoorwaardenreglement”. Tenslotte; “Het bovenstaande laat onverlet dat werkgever bevoegd is het in dit arbeidsvoorwaardenreglement bepaalde te wijzigen indien werkgever daarbij een zodanig zwaarwichtig belang heeft dat het belang van de werknemer dat door de wijzigingen zou worden geschaad daarvoor naar maatstaven van redelijk- en billijkheid zou moeten wijken”.

Y BV en de OR kwamen overeen om het arbeidsvoorwaardenreglement zodanig te wijzigen dat een collectieve verhoging van de salarissen alleen geldt voor, en beperkt is tot, werknemers tot en met het 120% niveau van de salarisschaal. Door deze wijziging komt X,  die aan het einde van zijn salarisschaal zit, niet langer in aanmerking voor de collectieve verhogingen van het salaris. X bestrijdt dat hij is gebonden aan de wijziging van de arbeidsvoorwaarden. Volgens hem is sprake van een eenzijdige wijziging door de werkgever waarvoor een zwaarwichtig belang noodzakelijk is (art. 7:613 BW). Dit zwaarwichtige belang ontbreekt volgens hem, zodat geen sprake is van een wijziging van zijn individuele arbeidsovereenkomst. Y BV stelt dat geen sprake is van een eenzijdige, maar van een tweezijdige wijziging. De wijziging is tot stand gekomen in overleg met de OR, hetgeen volgens Y BV is toegestaan conform het Arbeidsvoorwaardenreglement. Dit reglement is onderdeel van de arbeidsovereenkomst van X en zij heeft daar voor akkoord haar handtekening onder gezet.

Kantonrechter: tweezijdige wijziging

De Rechtbank Limburg constateert dat partijen het er over eens zijn dat het Arbeidsvoorwaardenreglement onderdeel uitmaakt van de arbeidsovereenkomst. De rechtbank overweegt verder het volgende.

Y BV heeft met de OR overeenstemming bereikt over de wijziging van het arbeidsvoorwaardenreglement . De OR heeft op grond van de wet geen instemmingsrecht over de hoogte van de beloning. Deze onderwerpen worden in de regel bij cao geregeld, maar ook als dat niet het geval is, kent de wet aan de OR ter zake geen instemmingsrecht toe. De OR kan bij het ontbreken van een cao overleg voeren met de werkgever over een collectieve regeling van de arbeidsvoorwaarden en met hem tot overeenstemming komen. De werkgever heeft echter na overeenstemming met de OR het (stilzwijgende) akkoord nodig van de individuele werknemer. Door het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst heeft X ingestemd met het Arbeidsvoorwaardenreglement en daarmee met het artikel waarmee de OR de bevoegdheid krijgt om namens de individuele werknemers met de werkgever te onderhandelen en wijzigingen overeen te komen. En dat geldt volgens de rechtbank ook voor wijzigingen ten aanzien van de primaire arbeidsvoorwaarden. Er is volgens de rechtbank dus sprake van een tweezijdige wijziging van het Arbeidsvoorwaardenreglement. Beoordeling of sprake is geweest van een zwaarwegend belang is derhalve niet aan de orde.

Commentaar

De onderhavige vraag is ook relevant voor het wijzigen van een pensioenregeling. Als de wijziging niet gebeurt bij cao, is individuele instemming van de deelnemers vereist. Tenzij sprake is van een zodanig zwaarwichtig belang dat de werkgever eenzijdig mag wijzigen.

In deze casus was sprake van een incorporatiebeding. Bij een incorporatiebeding op grond waarvan de individuele werknemers bij voorbaat al instemmen met wijzigingen waarmee de OR akkoord is, is sprake van een tweezijdige wijziging en is de vraag of er een zwaarwegend belang is niet relevant.

In de literatuur zijn hierover in het verleden verschillende standpunten ingenomen. Zie bijvoorbeeld de discussie tussen Schop (Binding van werknemers aan instemming van de Ondernemingsraad via een incorporatiebeding) en Heemskerk (Werknemers binden aan instemming van de OR en het fondsbestuur) in Pensioen & Praktijk 2012-6. De Rechtbank Limburg schaart zich met deze uitspraak aan de zijde van Heemskerk.

Auteur: Herman Kappelle, directeur Aegon Adfis

Bron: Rechtbank Limburg 13 december 2017.

Dit bericht is opgesteld naar de stand van zaken op 15 januari 2018.