Overslaan en naar de inhoud gaan

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Gevolgen van stijging van de WIA-instroom

Gevolgen van stijging van de WIA-instroom

13-03-2019

29 december 2005 is de Wet werk en inkomen naar Arbeidsvermogen – WIA – van kracht geworden als opvolger van de WAO. In de volksmond stond de afkorting WIA al gauw voor Wat Ingewikkeld Allemaal. Ingewikkeld of niet, de WIA zorgde al snel voor een forse daling in het aantal nieuwe arbeidsongeschikten. Een daling die voortging tot en met 2015. Maar in 2016 vind een nadrukkelijke trendbreuk plaats. Sindsdien stijgt de WIA-instroom. Reden voor het UWV om in 2018 een boeiende analyse uit te brengen, UWV rapport WIA-instroom en reden voor deze column waarbij ik inga op één van de belangrijke oorzaken van deze stijging namelijk de verhoging van de AOW-leeftijd.

Verzuimstijging oudere werknemers

Al een aantal jaren is de AOW-leeftijd aan het stijgen en dat geldt in hogere mate voor de daadwerkelijke leeftijd dat werknemers aan het werk zijn. Afschaffen van prépensioen, VUT en dergelijke levert daar een forse bijdrage aan. Dit geldt voor de niet-fysieke beroepen maar ook voor de fysiek zware beroepen waarbij doorwerken tot de 66 of 67-jarige leeftijd in dat beroep haast een onmogelijkheid is!

Het effect laat zich gemakkelijk voorspellen en is nu ook nadrukkelijk zichtbaar. Het ziekteverzuim neemt toe, snel toe en heeft in 2018 het hoogtepunt gedurende 10 jaar bereikt. Nu wordt dit ook beïnvloed door de economische groei maar de stijging van langdurig verzuim onder met name oudere medewerkers is wel zeer opvallend. In een paar jaar tijd is langdurig verzuim met 1/3 toegenomen, voor werknemers van 60 jaar en ouder geldt een toename van maar liefst 50%!

WIA-instroom

Logischerwijs werkt dit ook door, weliswaar met twee jaar vertraging, in de WIA-instroom. Die stijgt dan ook. Het UWV heeft in 2018 het eerder genoemde onderzoek gepubliceerd met een analyse van de instroom in 2016. Hieruit blijkt dat de WIA-instroom in één jaar tijd met 14% is gestegen; voor de leeftijdsgroep 60 tot 65 jaar bedraagt de stijging maar liefst 20%. Dat zijn onrustbarende cijfers!

Gevolgen

In de politiek en media wordt al enige jaren gesproken over maatregelen om fysiek zware beroepen tegemoet te komen zoals vroegpensioen en flexibele AOW-leeftijd. Echter, maatregelen blijven tot nu toe uit en de effecten qua WIA-instroom zijn aantoonbaar.

Het eerste gevolg is dat verzekeringspremies omhoog zullen gaan. Dit effect is al merkbaar bij verzuimverzekeringen. Op gebied van WIA zie ik dit nog niet maar ik vermoed dat resultaten van inkomensverzekeraars over 2018 dalen. De premies van WIA aanvulling-, excedent- en eigenrisicodragersverzekeringen zullen op termijn omhoog moeten.

Natuurlijk geldt dit ook voor het UWV. Door de andere financieringswijze – het omslagstelsel - leidt dit niet direct tot verlies maar wel tot lastenverhoging voor vooral werkgevers.

De oplossing

Volgens mij is dit probleem aan te pakken door twee probleempunten op te lossen:

  • Richt veel meer aandacht op gebied van employability en duurzame inzetbaarheid  – zoals coaching, scholing, jobrotation – op werknemers met fysiek zware beroepen en werknemers met een lage opleiding. Hierdoor zijn werknemers in staat langer door te werken en bovendien neemt de betrokkenheid, het arbeidsplezier en daarmee de productiviteit toe. Een win-win situatie!
  • Flexibiliteit in pensioeningang behoort al tot de mogelijkheden. Dezelfde flexibiliteit in de ingangsdatum van AOW help ook werknemers met een modaal of beneden modaal inkomen. Tezamen met generatie-achtige regelingen kunnen meer werknemers invloed uitoefenen op het moment van minder of niet meer werken. Hierdoor kan uitval door arbeidsongeschiktheid in veel gevallen vermeden worden. En dat is goed voor een ieder, op de eerste plaats voor de werknemer zelf!

 

De oplossingsrichting waar wij nu onbedoeld naar toegaan is de WIA als prépensioen / afvloeiingsregeling. Dan komen bij mij beelden uit de jaren tachtig van de vorige eeuw naar boven (Ruud Lubbers: Nederland is ziek). De rekening voor deze ontwikkeling wordt hoog, heel hoog en komt vooral bij werkgevers terecht. Dat moeten wij met zijn allen niet willen!

Arend Jansen
Arend Jansen,
Ik ben Arend Jansen, Specialist arbeidsongeschiktheid bij Aegon Zakelijk