Skip to main content

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Search form

Hoe staat het met het pensioen van de DGA?

29 juli 2014

De wijzigingen en wijzigingsplannen voor pensioenen volgen elkaar in snel tempo op. Maar weet u nog wat de status daarvan is? En wanneer de wijzigingen ingaan of (misschien al) zijn ingegaan? In dit bericht gaan wij in op het pensioen van de DGA (directeur-grootaandeelhouder) en zetten wij de belangrijkste wijzigen van de afgelopen jaren voor u op een rij.

Waardering pensioenverplichting

In de afgelopen jaren daalde de marktrente fors. Dit heeft invloed op de commerciële waarde van de pensioenverplichting. Immers de commerciële waarde van een pensioenverplichting wordt gelijk gesteld aan een koopsom die voor herverzekering verschuldigd is aan een verzekeraar. En het tarief van een verzekeraar is afhankelijk van de marktrente.

De regelgeving met betrekking tot het bepalen van de fiscale waarde van een pensioenverplichting is in de laatste jaren niet gewijzigd. Bij de bepaling van deze waarde moet de BV uitgaan van een rente van 4%. Door daling van de marktrente is een groot verschil ontstaan tussen commerciële en fiscale waarde van de pensioenverplichting.

Tot voor kort stond de Raad voor Jaarverslaggeving (RJ) toe om de eigen beheerverplichtingen voor pensioen van DGA's te waarderen volgens fiscale grondslagen. De RJ stelt voor om dit vanaf 1 januari 2014 te doen op basis van de waarde in het economisch verkeer. In ons bericht van 17 februari 2014 schreven wij hierover.

Echtscheiding

In enkele arresten bepaalde de Hoge Raad dat de ex-partner van de DGA bij echtscheiding kan eisen dat het verevende ouderdoms- en het bijzonder partnerpensioen worden herverzekerd bij een professionele verzekeraar.

In ons bericht van 21 maart 2011 gingen we in op een uitspraak van de Rechtbank Rotterdam. In deze procedure stelde de rechter dat een verzoek om herverzekering niet hoeft te worden ingewilligd als de continuïteit van de onderneming in gevaar komt. Daarbij zijn de volgende vragen van belang:

  • Komt de continuïteit van de onderneming in gevaar ten gevolge van de afstorting?
  • Houdt de onderneming, na afstorting, voldoende weerstandsvermogen?
  • Is de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen in overeenstemming met wat in de branche gebruikelijk is?

 
In ons bericht van 2 mei 2014 gingen we in op de uitspraak dat bij verevening ook rekening moet worden gehouden met voor-indexatie.

Extern eigen beheer

Een BV die voor het DGA-pensioen in eigen beheer reserveert kan de lasten van een toegezegde na-indexatie niet aftrekken van de fiscale winst. Volgens de Rechtbank Leeuwarden kan dit ook niet als de BV de pensioenverplichting overdraagt aan een pensioen-BV of een holding-BV. Volgens de rechter kwalificeren deze lichamen niet als een professionele verzekeraar of een vrijgesteld pensioenfonds.

De koopsom en/of premies bij overdracht aan een eigen pensioenlichaam moeten gewaardeerd worden op basis van de waarde in het economisch verkeer. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met de kosten voor indexatie van de pensioenaanspraken. Maar de werk-BV mag alleen de koopsom die betrekking heeft op het nominale pensioen ten laste brengen van de fiscale winst. Dat houdt in dat het deel van de koopsom dat betrekking heeft op de indexatie door de werk-BV moet worden geactiveerd op de fiscale balans. Pas als de stijging zich werkelijk voordoet - meestal na ingang van het pensioen - kan de werk-BV deze last afboeken op de geactiveerde indexatie. Dus dan pas komen de kosten voor de indexatie ten laste van de fiscale winst van de werk-BV. Zie ons bericht van 6 april 2012.

De Staatssecretaris van Financiën is van mening dat, als bij een overdracht naar een pensioenlichaam wordt uitgegaan van een lagere marktrente dan 4%, het verschil ook moet worden aangemerkt als indexatie. Dit betekent dat de overdragende BV ook dit verschil niet kan aftrekken en moet activeren op de fiscale balans. In ons bericht van 4 juni 2013 namen wij een uitspraak op van het Gerechtshof Den Haag dat anders besliste. De rechter stelde dat in die situatie de overdragende BV voor de bepaling van de fiscale winst mag uitgaan van de toegepaste rente (marktrente) in plaats van 4%.

Afstempelen pensioen in eigen beheer

Het pensioen van de DGA mag eenmalig worden verlaagd als het pensioenlichaam te weinig vermogen heeft om het pensioen levenslang uit te keren. De staatssecretaris publiceerde in maart 2013 de voorwaarden hiervoor. De korting mag bijvoorbeeld alleen plaatsvinden indien en voor zover er een tekort is van 75%. Meer hierover leest u in ons bericht van 2 april 2013.

Geen dividend bij pensioen eigen beheer

Na het uitkeren van dividend moet in de BV voldoende vermogen achterblijven om het pensioen in eigen beheer volledig te kunnen uitbetalen. De BV moet dit toetsen voordat hij dividend uitkeert. Als de BV bij te weinig vermogen toch dividend uitkeert is er volgens de belastingdienst sprake van afkoop van het pensioen. De belastingdienst stelt verder dat de BV bij de toets ook rekening moet houden met de verplichtingen bij vooroverlijden van de DGA. Als de BV deze verplichtingen bij overlijden niet heeft verzekerd zal in veel gevallen sprake zijn onvoldoende resterend vermogen. Zie ons bericht van 25 september 2012.

Wet VAP en Wet Witteveen-2015

De pensioenrichtleeftijd ging dit jaar omhoog naar 67 jaar. Het maximale opbouwpercentage voor ouderdoms-, partner- en wezenpensioen gaat in 2015 verder omlaag. Door deze wijzigingen van het fiscale kader moeten de meeste DGA's hun pensioenregelingen  aanpassen. Daarbij heeft de DGA keuze uit drie mogelijkheden.

Wijziging regeling Gevolgen
Eén pensioendatum:
67 jaar
Actuariële verhoging opgebouwde aanspraken (commercieel).
Excedenten voor verhoging leeftijd en verlaging opbouwpercentage
Eén pensioendatum:
65 jaar
Lagere opbouwpercentages.
Excedent voor verlaging opbouwpercentage
Twee pensioendata:
65- en 67 jaar
Diensttijdknip

 
Om de regeling aan te passen moet de DGA vóór 2015 de pensioenovereenkomst wijzigen en dit bevestigen in een algemene vergadering van aandeelhouders (Besluit AVA). Zie ons bericht van 20 november 2013.

Wijziging definitie DGA

In ons bericht van 26 september 2012 las u over de wijziging van de definitie van DGA in de Pensioenwet (PW). Als de DGA geen stemrecht heeft op tenminste 10% van de aandelen is hij volgens de PW en Wet op de Loonbelasting (Wet LB) geen DGA en mag hij geen pensioen in eigen beheer opbouwen.

Toekomst pensioen eigen beheer

De regering wil de knelpunten bij pensioen in eigen beheer oplossen. Hiervoor zond Staatssecretaris Weekers een brief naar de Tweede Kamer. Zie ons bericht van 9 december 2013. In zijn brief draagt Weekers de volgende oplossingen aan:

  • De fiscale pensioenverplichting berekenen op commerciële basis;
  • De fiscale waarde het uitgangspunt laten vormen voor herrekening van de pensioenaanspraken;
  • Invoeren van een winstafhankelijk reserve in de BV.

 
Variant 1 blijkt te duur. Variant 2 geeft maar een tijdelijk oplossing dus kiest hij voor variant 3. Er is heel veel kritiek geleverd op dit voorstel. Toch lijkt het erop dat de huidige staatssecretaris (Wiebes) verder wil gaan met deze variant. Daarbij wil hij ook nog wel bekijken of het omzetten van het pensioen in eigen beheer naar een beschikbare premieregeling met vaste oprenting mogelijkheden biedt. Zie ons bericht van 5 juni 2014. Het is niet uitgesloten dat in het Belastingplan 2015 definitieve voorstellen op dit gebied worden gedaan. Maar het is dan waarschijnlijk nog niet duidelijk wat er moet gebeuren met de bestaande pensioenverplichtingen in eigen beheer. Blijven die staan of worden ze omgezet in de oudedagsreserve?

 

Auteur: Paul Lavrijssen, adviseur Aegon Adfis