Skip to main content

Welkom username.

Uw vorige bezoek was op 00-00-0000 om 00:00 uur

Search form

Tijdklemmen kapitaalverzekeringen vervallen

10 februari 2017

Vanaf 1 april 2017 vervalt de eis van minimale duur premiebetaling (de tijdklem) voor zowel de kapitaalverzekering eigen woning als voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen.

Wat is een tijdklem bij een KEW?

Een van de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een vrijstelling kapitaalverzekering eigen woning (KEW), de spaarrekening eigen woning (SEW) en het beleggingsrecht eigen woning (BEW), hierna gezamenlijk aangeduid als KEW, is dat de verzekeringnemer ten minste 15 of 20 jaar jaarlijks premies betaalt. Deze minimumtermijnen van 15 en 20 jaar worden in de praktijk aangeduid als de fiscale tijdklemmen. Als een KEW tot uitkering komt voordat de termijn is verstreken, kan de verzekeringnemer geen gebruik maken van de vrijstelling en is het rendement in de uitkering volledig belast in box 1. Het rendement is gelijk aan de uitkering verminderd met ingelegde bedragen. Sinds 2013 kunnen consumenten geen nieuwe KEW’s meer afsluiten.

Vervallen tijdklemmen KEW

Tijdens de parlementaire behandeling van het Belastingplan 2017 verzocht de Tweede Kamer de staatssecretaris om de tijdklemmen voor de KEW te laten vervallen. Dat betekent dat de minimale duur premiebetaling van 15 of 20 jaar geen vereiste meer is om een belastingvrije uitkering te kunnen ontvangen. De eis dat de uitkering moet worden aangewend voor de aflossing van de eigenwoningschuld blijft gehandhaafd. De staatssecretaris van Financiën komt de Kamer tegemoet en laat de tijdklemmen per 1 april 2017 vervallen mits de Tweede Kamer vóór deze datum geen bezwaar daartegen maakt.

Vervallen tijdklemmen Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen

De staatssecretaris wil ook de tijdklemmen voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen (BHW-kapitaalverzekeringen) onder het overgangsrecht van de Invoeringswet Wet IB 2001 laten vervallen. BHW-kapitaalverzekeringen zijn afgesloten tussen 1 januari 1992 en 14 september 1999. Hij vindt het niet logisch om voor de KEW de tijdklemmen wel te laten vervallen en voor deze BHW-kapitaalverzekeringen niet. De achtergrond van de tijdklemmen is bij beide productgroepen immers dezelfde. Daarom ziet hij er fiscaal geen reden voor om hier een onderscheid in aan te brengen.

Bij het volledig vervallen van de tijdklemmen voor de BHW-kapitaalverzekeringen geldt er geen aflossingseis van een eigenwoningschuld. Deze eis zou niet passen omdat voor de BHW-kapitaalverzekering die aflossingseis helemaal niet gesteld wordt voor het verkrijgen van de 15- of 20-jaarsvrijstelling.

Massale afkoop?

Omdat klanten verschillende beweegredenen zullen hebben, kan de staatssecretaris op voorhand niet inschatten hoeveel mensen daadwerkelijk over zullen gaan tot het afkopen van hun polis. DNB en de AFM verwachten dat het laten vervallen van de fiscale tijdklemmen niet tot massale afkoop van deze polissen leidt. Alleen al omdat afkoop veelal niet in het belang van de klant is.

Commentaar

Verzekeringnemers kunnen vanaf 1 april eenvoudig hun KEW of BHW-kapitaalverzekering afkopen. Het is maar de vraag of veel mensen dat gaan doen. De wens tot afkoop is immers afhankelijk van diverse, deels persoonlijke, factoren. Voortijdige afkoop is – los van de fiscale gevolgen – doorgaans niet gunstig voor consumenten omdat de kosten van een KEW veelal aan het begin van de looptijd vallen en de opbouw van vermogen en het rendement vooral na de eerste jaren plaatsvindt. Bovendien zijn deze producten zo opgezet dat gedurende de gehele looptijd maximaal het fiscale voordeel van de hypotheekrenteaftrek wordt benut.

Bij afkoop is het verder van belang wat er in de plaats komt voor het deel van de hypotheek dat resteert. Dit is afhankelijk van de persoonlijke financiële situatie en wensen van de klant en het beleid van de geldverstrekker. Als het restant wordt omgezet in een aflossingsvrije lening – hetgeen veelal zal leiden tot netto lagere maandlasten – kan er aan het einde van de looptijd sprake zijn van een (hogere) restschuld. Als het restant wordt omgezet in bijvoorbeeld een annuïtaire lening – dit is fiscaal gezien geen verplichting – kunnen de netto maandlasten stijgen. Daarnaast is bij een KEW veelal een overlijdensrisicoverzekering opgenomen die na afkoop wellicht opnieuw afgesloten moet worden of gewijzigd. Tot slot kan er – afhankelijk van de overeengekomen voorwaarden – door aanbieders een vergoeding c.q. boeterente in rekening worden gebracht bij vroegtijdig aflossen. Al met al lijkt de financiële prikkel tot afkopen klein.

Desalniettemin kunnen er andere redenen zijn die consumenten bewegen hun product af te kopen, ook als dit tot een, per saldo, negatief financieel resultaat leidt. Consumenten kunnen bijvoorbeeld besluiten hypotheekvrij te willen zijn, waarbij zij het resterende deel van de aflossing uit andere middelen verkrijgen. Ook kunnen consumenten in bepaalde persoonlijke omstandigheden (zoals werkloosheid of arbeidsongeschiktheid) ervoor kiezen het product eerder te beëindigen. Deze nieuwe mogelijkheid tot afkoop kent dus nogal wat haken en ogen. Een mooie rol voor de adviseur om dit voor zijn relaties uiteen te zetten.

In een aantal specifieke situaties, en onder voorwaarden, hief de staatssecretaris in 2012 de tijdklemmen al op. Die situaties waren: echtscheiding of beëindiging van fiscaal partnerschap; bij verkoop van een woning in onderdekking en in de situatie waarin de belastingplichtige gebruik maakt van een vorm van schuldhulpverlening. Deze versoepelingen van 2012 zijn per 1 januari 2017 in de wet opgenomen.

Auteur: Erik Schouten, adviseur internationaal pensioen Aegon Adfis

Bron: Brief over Toezeggingen tijdklemmen kapitaalverzekeringen aan de Eerste Kamer, 8 februari 2017.

 

Dit bericht is opgesteld naar de stand van zaken op 10 februari 2017